ژیمناستیک هنری مردان
معرفی
با ریشههایی در یونان باستان، ژیمناستیک هنری به قدمت تاریخ و به همان اندازه چشمگیر است. این رشته ترکیبی از سرعت، قدرت، توانایی و انعطافپذیری همراه با مهارتهای آکروباتیک و حرکات چرخشی است که همه با تأکید بر سبک و زیبایی اجرا میشوند. این ورزش که به طور مداوم برای هزاره جدید تکامل مییابد، به شعار المپیک “سریعتر، بالاتر، قویتر” (Citius, Altius, Fortius) وفادار مانده است.
ژیمناستها با به چالش کشیدن جاذبه زمین و فشار آوردن به محدودیتهای قوانین فیزیک، قدرتی فرا انسانی به نمایش میگذارند. این نمایشها در شش دستگاه جداگانه انجام میشود: حرکات زمینی (Floor Exercise)، خرک حلقه (Pommel Horse)، دارحلقه (Still Rings)، پرش از خرک (Vault)، پارالل (Parallel Bars) و بارفیکس (Horizontal Bar).
حرکات زمینی شامل چرخشها و حرکات آکروباتیک روی یک تشک مخصوص است.
خرک حلقه نیازمند نشان دادن حرکات چرخشی، فلیرها و دیگر عناصر نوسانی بالای خرک است.
دارحلقه آزمونی از استقامت و قدرت است که ژیمناست باید خود را در وضعیتهای پیچیده با استفاده از بازوهایش حفظ کند.
پرش از خرک، یکی از دو دستگاه قدرتی همراه با حرکات زمینی، سریعترین دستگاه است که در آن ژیمناست با یک دوی سریع، خود را از روی یک میز پرش پرتاب میکند.
پارالل و بارفیکس هر دو دستگاههای نوسانی هستند که شامل حرکات آزاد از میله و فرود بزرگ میشوند.
در تمامی دستگاهها، ژیمناستها بر اساس میزان دشواری حرکات، اجرای صحیح، دینامیک (از جمله ارتفاع و فاصله از دستگاه) و نمایش قدرت، انعطافپذیری و تعادل مورد ارزیابی قرار میگیرند.
رویدادهای اصلی
بازی های المپیک
ژیمناستیک هنری مردان از دوران باستان تا احیای مدرن آن در سال 1896 بخشی از هر دوره بازیهای المپیک تابستانی بوده است. این بازیها نقطه اوج تقویم چهارساله ژیمناستیک جهان هستند. ژیمناستیک هنری همچنین بخشی از بازیهای المپیک جوانان تابستانی است که اولین بار در سال 2010 برگزار شد.
مسابقات جهانی
مسابقات جهانی هر ساله، به جز در سالهای المپیک، برگزار میشوند و مختص رقابتکنندگان بزرگسال (18 سال و بالاتر برای مردان) هستند. در اولین مسابقات جهانی در سال 1903 در آنتورپ، تنها چهار کشور (بلژیک، فرانسه، لوکزامبورگ و هلند) شرکت داشتند، اما مسابقات جهانی امروزی اکنون یک رویداد جهانی واقعی هستند و در کنار بازیهای المپیک، معتبرترین رویداد این رشته به شمار میروند.
اولین مسابقات جهانی جوانان که توسط فدراسیون ژیمناستیک مجارستان برگزار شد، به صورت آزمایشی در سال 2019 برگزار شد و امکان دارد به عنوان رویدادی دائمی در تقویم FIG گنجانده شود.
جام جهانی
پس از بازیهای المپیک، مسابقات جهانی و رویدادهای قارهای، مسابقات جام جهانی FIG از محبوبترین رقابتهای تقویم بینالمللی هستند. سری جام جهانی شامل رقابتهای چندجانبه و رویدادهای مختص دستگاه است. یک سیستم امتیازدهی برنده کلی این سری را مشخص میکند. از نوامبر 2018 در کتبوس آلمان، سری جام جهانی برای اولین بار بخشی از رقابتهای انتخابی المپیک شده است.
جام چالش جهانی
مسابقات جام چالش جهانی رویدادهای بزرگ FIG هستند که مشارکت گستردهای را به خود جذب میکنند. هدف این مسابقات، حمایت از فدراسیونهای عضو برای توسعه ژیمناستیک در سراسر جهان از طریق برگزاری رویدادهای بینالمللی با استاندارد بالا است. در هر مسابقه جام چالش جهانی، ژیمناستها میتوانند جایزه نقدی و امتیازاتی که در فهرست ردهبندی جام چالش جهانی محاسبه میشود را به دست آورند.
تاریخچه
ژیمناستیک: از گذشته تا امروز
ژیمناستیک در یونان باستان متولد شد، جایی که تناسب اندام ویژگیای بسیار ارزشمند بود و توسعه بدن از طریق فعالیتهای ورزشی در خالصترین شکل آن، یعنی دویدن و پریدن، دنبال میشد. رومیان باستان نیز ژیمناستیک را تمرین میکردند، اما با هدف آمادهسازی جسمانی سربازان خود برای تبدیل شدن به نیرویی شکستناپذیر در میدان نبرد. یکی از دستگاههای اصلی ژیمناستیک باستانی که توسط رومیان معرفی شد، خرک حلقه بود که برای آموزش روشهای پیچیده سوار شدن و پیاده شدن از اسب به سربازان طراحی شده بود.
پس از سرکوب بازیهای المپیک توسط تئودوسیوس کبیر در سال 394 میلادی، ژیمناستیک برای هزاران سال در اروپا ناپدید شد، به استثنای حرکات آکروباتیک و تومبلینگ که صرفاً به عنوان سرگرمی یا نمایشهای جذاب اجرا میشدند.
اما پس از دوران روشنگری، که فلسفههای باستانی درباره دستیابی به سلامتی جسمی و روحی را بازمعرفی کرد، انقلاب علمی راه را برای درک بهتر تربیت بدنی و ورزشهای قلبی-عروقی هموار ساخت. در این دوره، نه تنها فیلسوفان و اندیشمندان به مزایای ورزش پی بردند، بلکه برای ارتش نیز دوباره به ابزاری ارزشمند برای آموزش نیروها تبدیل شد.
پایهگذاری ژیمناستیک مدرن
پدر ژیمناستیک مدرن، فریدریش لودویگ یان (1778-1852) آلمانی بود که اولین بار اصول و قوانینی را برای تمرینات گروهی وضع کرد. به زودی مسابقات نیز برگزار شدند. در سال 1832، سوئیس اولین کشوری بود که یک فدراسیون ملی ژیمناستیک تأسیس کرد و پس از آن، آلمان (1860)، بلژیک (1865)، لهستان (1867)، ایتالیا (1869) و فرانسه (1873) نیز چنین کردند. در تاریخ 23 ژوئیه 1881، اتحادیه ژیمناستیک اروپا در آنتورپ تأسیس شد که بعدها به فدراسیون بینالمللی ژیمناستیک (FIG) تکامل یافت.
مسابقات اولیه ژیمناستیک اغلب در فضای باز برگزار میشدند و از ابزارهای مختلفی مانند طنابنوردی و حلقههای پرنده، همراه با تمرینات گروهی کالستنیکس و دستگاههای گروهی مانند میلههای موازی گروهی استفاده میکردند. بازیهای المپیک 1952 در هلسینکی، انقلابی در ژیمناستیک ایجاد کرد و عصر مدرن این ورزش را با شش دستگاه امروزی معرفی نمود.
اتحاد جماهیر شوروی، که در بازیهای المپیک 1948 غایب بود، با معرفی مدرسه “علمی” ژیمناستیک خود، جهان را شگفتزده کرد. رقابت شوروی و ژاپن، که هر دو فلسفهای را دنبال میکردند که بر هنر، تکنیک و اصالت در اجرا تأکید داشت، دههها به طول انجامید و این ورزش را به سطح جدیدی از پیچیدگی سوق داد. قهرمانان المپیک مانند یوکیو اندو، میخائیل ورونین، تاکاشی اونو، آلبرت آزاریان و میتسو تسوکاهارا مهارتهای نامآوری را به وجود آوردند که امروزه در باشگاههای ژیمناستیک در سراسر جهان به طور روزمره انجام میشوند.
توسعه قوانین داوری و پیشرفت دستگاهها
مربی سوئیسی، آرتور گاندر (1909-1981)، رئیس FIG از 1966 تا 1964، نقش مهمی در توسعه کد امتیازدهی ایفا کرد که سیستم ارزیابی اولیهای است که امروزه نیز توسط داوران ژیمناستیک استفاده میشود. اسطورههای این ورزش مانند بوریس شاخلین، ساواو کاتو، نیکلای آندریانوف، الکساندر دیتیاتین، لی نینگ، الکسی نمف و کوهی اوچیمورا طی 50 سال گذشته تماشاگران و داوران را شگفتزده کردهاند.
از سال 1992، رقابتهای ژیمناستیک در سطح جهانی به متخصصان اجازه داده است که تنها بر روی یک یا چند دستگاه تمرکز کنند. این مفهوم تخصصی بودن، عمر حرفهای ژیمناستها را افزایش داده و سطح رقابت را به سطحی بالاتر ارتقا داده است. در سال 2001، یک میز پرش جدید جایگزین خرک قدیمی شد تا پیشرفت و ایمنی را بهبود بخشد.